Over veto-recht en onafhankelijkheid

Het Ministerie van Veiligheid en Justitie heeft de Kamer en het land voorgelogen over het bestaan c.q. de inhoud van een zogeheten “non-disclosure agreement” tussen leden van het Joint Investigation Team, waarbij het vooral gaat om het zogenaamde veto-recht over de publicatie van onderzoeksgegevens van aan het onderzoek deelnemende landen. Een en ander kwam definitief uit toen de Australiërs het bestaan van deze overeenkomst erkenden, maar het amateuristische liegen vanuit het Ministerie verdient evengoed de aandacht. Op 22 december 2014 ging dat ongeveer zo:

Consensus onder de partners over publicaties is uiteraard exact hetzelfde als een vetorecht over publicaties. Een dergelijke, feitelijk correcte uitleg van deze begrippen is natuurlijk niet nieuw of onbekend. Zie bijvoorbeeld deze passage uit de Goedkeuring van het Verdrag tot vaststelling van een Grondwet voor Europa:

Het Ministerie van Justitie en Veiligheid vertolkte de grote Nederlandse rol in zowel het technische als het strafrechtelijke onderzoek als volgt:

“”Nederland heeft veruit de meeste slachtoffers te betreuren. Om die reden nam en kreeg Nederland het voortouw bij de coördinatie van de strafrechtelijke samenwerking tussen de getroffen landen. Dit houdt in dat het OM de dagelijkse leiding heeft over het gemeenschappelijke, internationale opsporingsteam (het JIT). Gezien de uitstekende staat van dienst, de bewezen onafhankelijkheid en de grote mate van expertise aanwezig bij zowel het OM als de OVV, is Nederland in staat de verantwoordelijkheid te dragen voor beide onderzoeken.”

De rol van het OVV geloof ik wel. Maar is het OM (dat het JIT leidt) bewezen onafhankelijk? Die staatsrechtelijke discussie is ouder dan ik zelf ben.

Nu wil ik niet beargumenteren dat het onderzoek naar de MH17 verschrikking gecorrumpeerd is. Daar zou veel meer informatie voor nodig zijn dan waarover ik kan beschikken. Maar ik stel wel dat er beweringen zijn gedaan, en een politieke situatie bestaat waarover mijns inziens iets te makkelijk heengestapt is. In het licht van recente onthullingen over politieke invloed op onderzoek dat politiek gevoelig ligt, denk ik dat daarmee niemand een dienst wordt bewezen.