De hippe wereld van fact-checking – Deel 1

Om maar meteen met de deur in huis te vallen kijken we in deel 1 van deze serie naar een interessante uitspraak van Politifact, toch een van de meest aangehaalde fact-checkers die ik me zo snel voor de geest kan halen.

Hoewel de verslaglegging in de gevestigde namen vaak anders doet vermoeden was een van de meest controversiële uitspraken met betrekking tot Russiagate die van “all 17 intelligence agencies”. Met name uit de mond van Hillary Clinton heeft die uitspraak hier en daar wat stof doen opwaaien. De uitspraak is nog steeds inzet van enige strijd, en daarom kijken we vandaag eens naar wat Politifact hierover te melden heeft.

Oh jee, dat is natuurlijk niet zo mooi wanneer je een blogje runt dat schrijft dat de uitspraak niet klopt. Of valt het wel mee?

Politifact heeft nogal een verhaal neergepend ter verantwoording dat ik even zal samenvatten (lees het gerust na)… Politifact stelt dat de uitspraak waar is, omdat deze is gedaan in oktober 2016, naar aanleiding van de Joint Statement van ODNI en DHS. Daarmee meent Politifact zich te kunnen onttrekken aan de kritiek dat James Clapper (en John Brennan) voor de senaatscommissie hebben verklaard dat het Russiagate verhaal zoals we dit kennen uit het ODNI rapport van 6/7 januari het werk is van een select gezelschap uit FBI, CIA en NSA.

Nu vind ik dit sowieso een beetje slapjes, maar wanneer je strikt de uitspraak van de persoon zelf wil toetsen is het acceptabel, even daargelaten dat Clinton sprak over conclusies waar het inschattingen betrof.

De vraag is echter of dat is waar het om gaat. Is de inhoud van de uitspraak niet relevanter? Want die is bewezen onjuist, al was dat op het moment dat Clinton haar uitspraak deed nog niet verifieerbaar het geval.
Maar belangrijker nog… Wat is de waarde van zo’n fact-check wanneer je voorbij gaat aan het feit dat Clinton op latere tijdstippen (bijvoorbeeld dit interview van 31 mei 2017 – na de statements van zowel Clapper als Brennan voor de senaatscommissie, waarin zij het tegendeel beweren) dezelfde onjuiste claim heeft gedaan?

Clinton deed met haar uitspraak ten onrechte voorkomen alsof 17 agencies onafhankelijk van elkaar tot een conclusie zijn gekomen. De realiteit is dat dit bijzonder onwaarschijnlijk is in zo’n korte tijdspanne, maar ook omdat het rapport waarin die inschattingen (geen conclusies!) wereldkundig werden gemaakt domweg het werk is van een select gezelschap uit FBI, CIA en NSA.

Kortom: Politifact verdedigt het besluit deze uitspraak tot waarheid te bestempelen best goed, maar bij lange na niet goed genoeg. Gezien Politifact’s grote succes met het tellen van Trump leugens krijg ik de indruk dat het besluit deze uitspraak van Clinton als waarheid in de boeken te zetten vooral rust op politieke motieven.

Conclusie: deze fact-checkers uitspraak is slordig verdedigd, en uiteindelijk INCORRECT.

 

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *